Chiếc áo số 10 của Argentina sau Messi: Ai sẽ tiếp nhận di sản của "số 10 kiểu móc nối"?

• Từ Kempes đến Maradona rồi Messi: Một số áo gắn với ba chức vô địch World Cup

Messi chia tay đội tuyển quốc gia, cởi bỏ chiếc áo số 10. Trải qua hàng thập kỷ sáng tạo và truyền thừa, số áo vĩ đại nhất trong lịch sử đội tuyển Argentina này sẽ đón chủ nhân mới như thế nào? Messi từng thừa nhận: "Từ nhỏ, ai cũng muốn được khoác chiếc áo số 10 của Argentina, nó luôn là một chiếc áo đặc biệt." Hào quang đặc biệt ấy được vun đắp bởi nhiều thế hệ ngôi sao Argentina trong hàng chục năm. Kempes năm 1978, Maradona năm 1986, Messi năm 2022 – cả ba lần Argentina vô địch World Cup đều gắn với một cầu thủ tấn công thuận chân trái mặc áo số 10 giành danh hiệu MVP, khiến nó trở thành số áo vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển. World Cup 1978, Kempes mặc áo số 10 đóng góp 6 bàn 1 kiến tạo, đặc biệt là 2 bàn 1 kiến tạo trong chung kết gặp Hà Lan, đưa đội lần đầu vô địch, thắp lên hào quang đầu tiên cho số áo này.

• Maradona và "D10S": Số 10 được nâng lên thành thánh

Khi Maradona trở thành chủ nhân số 10 Argentina trong hơn mười năm, đặc biệt với màn trình diễn cá nhân thần thánh tại World Cup 1986 giúp đội tuyển lần nữa lên đỉnh, chiếc áo số 10 xanh trắng càng được nâng lên thành "D10S" – người ta kết hợp số 10 với từ "dios" (Chúa) trong tiếng Tây Ban Nha, tạo nên danh xưng độc nhất vô nhị, cũng hoàn toàn mang lại cho số 10 Argentina ý nghĩa tối thượng trong nước. Sự nghiệp của Maradona ở đội tuyển từng nhiều lần gián đoạn, nên trong thời của ông cũng có cầu thủ khác mặc số áo này. Copa América 1983, huấn luyện viên Bilardo triệu tập toàn bộ cầu thủ từ giải quốc nội, Maradona khi đó đã chơi cho Barcelona vắng mặt, tiền vệ Sabella của Estudiantes (sau này là huấn luyện viên đội á quân World Cup 2014) mặc áo số 10. Còn Copa América 1991 và 1993, lần lượt do Diego Simeone mặc áo số 10, Basile dẫn đội giành hai chức vô địch liên tiếp. Sự nghiệp đội tuyển của Maradona kết thúc đột ngột sau khi bị phát hiện dương tính với nhiều chất cấm như ephedrine tại vòng bảng World Cup 1994. Người kế nhiệm số 10 lại là tiền vệ tấn công Marcelo Espina, người chưa từng có kinh nghiệm đội tuyển, huấn luyện viên sắt Passarella đúng là vừa nhậm chức đã có nước đi khác người, nhưng Espina không thực sự trụ vững, năm sau kết thúc sự nghiệp xanh trắng với tổng cộng chỉ 6 lần ra sân. Gallardo và Ortega, những người có vị trí và phong cách tương đồng Maradona, lần lượt mặc số 10 trong các giải lớn sau đó, cả hai đều có khoảnh khắc tỏa sáng nhưng cũng không thể thực sự gắn bó với số 10 xanh trắng. Đáng chú ý, Copa América 1997 Argentina chia số áo theo thứ tự chữ cái đầu họ, nên số 10 còn được giao cho thủ môn Nacho González!

• Truyền thừa "số 10 kiểu móc nối": Từ Riquelme đến Messi

Trước World Cup 2002, Liên đoàn bóng đá Argentina từng định treo vĩnh viễn áo số 10 để tri ân Maradona. Nhưng kế hoạch bị FIFA bác bỏ, vì theo quy định, danh sách cầu thủ các giải do FIFA tổ chức phải gồm số áo liên tục, khi đó danh sách 23 người, cầu thủ phải được phân từ số 1 đến 23, không thể bỏ qua số 10. Giải đó cuối cùng Ortega vẫn mặc số 10 Argentina. Sau Ortega, D'Alessandro, Aimar đều từng mặc số áo này ở đội tuyển, nhưng hai tiền vệ tấn công xuất thân từ lò River Plate, do phong cách cá nhân và thể chất, sau này không đạt đến đỉnh cao. Riquelme, xuất thân Boca Juniors, mới thực sự trở thành chủ nhân lâu dài của số 10. Được xem là "bậc thầy tiền vệ cổ điển", Riquelme dẫn dắt tấn công Argentina bằng nhịp điệu và sáng tạo độc đáo, gắng gượng chống đỡ đội bóng qua những năm tháng dài không danh hiệu – Argentina dưới thời anh vào chung kết Confederations Cup 2005 và Copa América 2007 nhưng đều thua Brazil. Cũng trong thời Riquelme mặc số 10, Messi mặc số 18, 19 đã hoàn thành màn chào sân đội tuyển Argentina. Tại Olympic Bắc Kinh 2008, Riquelme với tư cách cầu thủ quá tuổi vào đội Olympic Argentina, làm đội trưởng, trở thành người dẫn dắt Messi, Agüero, Di María. Bàn thắng đầu tiên của Argentina tại giải là pha kiến tạo từ giữa sân đến đỉnh vòng cấm của số 10 Riquelme bằng tầm nhìn và kỹ thuật phi thường, để số 15 Messi băng lên ghi bàn, cuối cùng Riquelme dẫn dắt thế hệ Messi giành HCV. Nhưng duyên nợ Riquelme và Messi không kéo dài lâu, sau World Cup 2006, cầu thủ cá tính này từng rút khỏi đội tuyển sau khi bị cổ động viên chỉ trích nặng nề, mẹ anh phải nhập viện, và khi Maradona cuối 2008 làm huấn luyện viên đội tuyển, Riquelme lấy lý do bất đồng quan điểm để giải nghệ hoàn toàn khỏi đội tuyển, dù khi đó anh vừa qua tuổi 30. Tháng 3/2009, dưới thời Maradona, Messi chính thức tiếp nhận chiếc áo số 10 Riquelme để lại, phần còn lại đều là lịch sử ai cũng biết. Trong 208 trận và 126 bàn cho Argentina, Messi có 173 trận và 114 bàn mặc áo số 10.

• "Số 10" gần như đồng nghĩa với "móc nối"

Qua sự tiếp sức của Maradona, Ortega, Riquelme cho đến Messi, số 10 xanh trắng ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức bóng đá Argentina. Họ phong cách khác nhau, nhưng đều có thể xếp vào nhóm những nhà tổ chức tấn công tài hoa xuất chúng. Kiểu "vị trí số 10", tiền vệ hộ công này, có tên gọi "advanced playmaker" ở Anh, "fantasista" ở Italy, "meia atacante" ở Brazil, còn thuật ngữ riêng của bóng đá Argentina là "enganche" (móc nối), từ này trực quan giải thích trách nhiệm kết nối hàng công và tuyến giữa của vai trò đó. Dưới ảnh hưởng nhiều thế hệ, "số 10" gần như đồng nghĩa với "enganche".

• Ai sẽ tiếp nhận? Nico Paz dẫn đầu, Mastantuono bám đuổi

Trong hơn mười năm Messi giữ số 10 Argentina, những trận anh vắng mặt từng có Agüero, Banega, Pastore, Di María, Ángel Correa và các đồng đội cũ lần lượt mặc chiếc áo này, những năm gần đây còn có Dybala, Mastantuono tạm thời đảm nhận. Tháng 1/2010, Argentina giao hữu với Costa Rica, huấn luyện viên Maradona dùng đội hình tuyển chọn toàn từ giải quốc nội, số 10 thậm chí giao cho tiền vệ vô danh Walter Erviti của Banfield, tiền vệ nhỏ con này hoàn toàn không thể gánh nổi sức nặng số 10, suốt sự nghiệp chưa từng xuất ngoại sang châu Âu, chỉ chơi ở giải Argentina và Mexico, 45 phút hiệp một trận đó là lần ra sân duy nhất của anh cho Argentina. Dựa trên sự cố chấp của bóng đá Argentina, số 10 Messi để lại đương nhiên được mong đợi sẽ do một "enganche" tiếp nhận, đặc biệt là cầu thủ tấn công thuận chân trái. Trong số các ứng viên chân trái hiện có, người đang dẫn đầu đương nhiên là Nico Paz. Con trai cựu trung vệ đội tuyển Argentina Pablo Paz, sau hơn hai năm chuyển từ Real Madrid sang tân binh Serie A Como, dưới thời huấn luyện viên trẻ Fabregas đã vươn lên thành cầu thủ tấn công hàng đầu Serie A, là nguồn sáng tạo tấn công, giỏi nhất ở việc phát huy khả năng chuyền và sút ở trung lộ hoặc hành lang phải. Anh dẫn dắt Como từ tân binh vươn lên, mùa trước mặc áo số 10 đưa đội đến vị trí thứ 4, giành vé dự Champions League, mùa hè này cũng góp mặt trong danh sách dự World Cup. Dù tại sân chơi Mỹ-Canada-Mexico, Paz chỉ là dự bị ra sân hai lần, nhưng trong đợt tập trung đội tuyển quốc gia siêu dài cuối tháng 9 đầu tháng 10, Scaloni buộc phải đẩy nhanh việc đổi mới hạt nhân tấn công đã chọn trọng dụng Paz, nhận lại là 3 trận liên tiếp ghi bàn của cầu thủ 22 tuổi. Sau đó trở về Como, Paz lại dẫn dắt đội tỏa sáng tại Champions League, tạo nên màn hủy diệt 9-1 trước Lens – mùa này đến nay 14 trận cho Como, anh đã đóng góp 6 bàn 8 kiến tạo. Messi từng công khai khích lệ Paz: "Cậu ấy có bộ óc phi thường, hiểu trận đấu thấu đáo, hy vọng cậu ấy tiếp tục tiến bộ. Cậu ấy có thể tận hưởng bản thân trong trận đấu, tôi thấy cậu ấy cũng rất thoải mái trong đội tuyển Argentina này, vì kiểm soát bóng rất nhiều, cậu ấy từ nhỏ đã chơi như vậy, có đủ tố chất tỏa sáng." Và đường kiến tạo cuối cùng của Messi trong màu áo Argentina chính là dành cho Paz, cầu thủ trẻ ghi bàn bằng cú sút xa chân trái đặc trưng, khoảnh khắc này dường như mang tính biểu tượng. Đặc biệt, từ khi ra mắt năm 2024, Paz 14 lần ra sân luôn mặc áo số 18, đây chính là số áo ra mắt của Messi. Dybala, người mặc số 10 xanh trắng những năm gần đây đã 32 tuổi, lần cuối ra sân cho đội tuyển là tháng 9/2024, anh và một cầu thủ chân trái khác 30 tuổi Lo Celso, e rằng không thuộc tương lai dài hạn của Argentina. Đối thủ dài hạn của Paz nhiều khả năng là Mastantuono, người 17 tuổi 296 ngày trở thành cầu thủ trẻ nhất lịch sử Argentina ra sân trận chính thức, 18 tuổi từng mặc số 10 xanh trắng, tài năng gia nhập Real Madrid với giá 45 triệu euro mùa hè năm ngoái, mùa trước lần đầu vào đại gia châu Âu trải qua thăng trầm, cuối cùng lỡ danh sách World Cup. Nhưng anh còn trẻ, mùa này cho mượn tại Fiorentina đã lập hat-trick, đợt tập trung đội tuyển gần nhất cũng ra sân 3 trận liên tiếp, ghi bàn đầu tiên cho đội tuyển.

• "Enganche" chân phải và các đàn anh: Almada, Mac Allister, Lautaro

Trong số cầu thủ chân phải, cũng có "enganche" từng được kỳ vọng. Almada năm 2022 trở thành thành viên vô địch World Cup trẻ nhất trong đội Argentina, khi đó chơi ở MLS, sau đó chuyển sang Brazil và châu Âu, đáng tiếc phát triển không như kỳ vọng, World Cup mùa hè này từ đá chính dần xuống dự bị, sau đó còn chuyển sang River Plate, đi ngược xu thế thời đại. Hiện Almada với 20 triệu euro là cầu thủ đắt giá nhất giải Argentina, nhưng mức giá này đặt vào năm giải hàng đầu châu Âu chỉ được coi là tầm thường, cầu thủ 25 tuổi này giờ cần nghĩ đến việc tranh suất ở lại đội tuyển Argentina, chứ không phải cạnh tranh số 10 nữa. Ngoài ra, cũng có khả năng số 10 giao cho cầu thủ vị trí khác. Mac Allister là tiền vệ toàn năng kiêm công thủ, không phải "enganche" chuyên tấn công, nhưng anh từng mặc số 10 ở đội Olympic Argentina, ở cấp câu lạc bộ từ Brighton đến Liverpool đã nhiều năm liên tục làm chủ nhân số 10. Còn Lautaro Martínez là tiền đạo, từ Racing đến Inter Milan càng mặc số 10 hơn mười năm. Đàn anh tiếp nhận số 10 xanh trắng cũng không có gì quá lạ – xét đến ý nghĩa đặc biệt của số áo này có thể tạo gánh nặng tâm lý cho người kế nhiệm trẻ, để cầu thủ trưởng thành gánh vác trách nhiệm, có lẽ càng hợp lý.